Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) to najbardziej elementarny zakres świadczeń zdrowotnych finansowany ze środków publicznych Narodowego Funduszu Zdrowia. W ramach tego zakresu pacjenci otrzymują opiekę lekarską sprawowaną przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który w swoich obowiązkach ma również współpracę z pielęgniarką podstawowej opieki zdrowotnej i położną podstawowej opieki zdrowotnej. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej ma obowiązek współpracy z innymi świadczeniodawcami, zgodnie z potrzebami pacjentów w tym także z przedstawicielami organizacji i instytucji działającymi na rzecz zdrowia. Do kompetencji lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w szczególności należy rozpoznanie choroby u pacjenta.

 

W tym celu lekarz:

  • planuje i koordynuje postępowanie diagnostyczne, stosownie do stanu zdrowia pacjenta,
  • informuje pacjenta o możliwości postępowania diagnostycznego w odniesieniu do jego stanu zdrowia oraz wskazuje podmioty właściwe do jego przeprowadzenia,
  • przeprowadza badanie pacjenta zgodnie z posiadaną wiedzą medyczną,
  • przeprowadza badanie przedmiotowe z wykorzystaniem technik dostępnych w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej,
  • wykonuje testy lub zleca wykonanie badań dodatkowych, a w szczególności laboratoryjnych i obrazowych,
  • kieruje pacjenta na konsultacje specjalistyczne w celu dalszej diagnostyki i leczenia,w przypadku gdy uzna to za konieczne,
  • kieruje pacjenta do jednostek lecznictwa zamkniętego w celu dalszej diagnostyki i leczenia,w przypadku gdy uzna to za konieczne,
  • dokonuje interpretacji wyników badań i konsultacji wykonanych przez innych świadczeniodawców,
  • orzeka o stanie zdrowia pacjentów w oparciu o osobiste badanie i dokumentację medyczną.

W zakresie działań mających na celu leczenie chorób lekarz:

  • planuje i uzgadnia z pacjentem postępowanie terapeutyczne, stosownie do jego problemów zdrowotnych oraz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną,
  • planuje i uzgadnia z pacjentem działania edukacyjne mające na celu ograniczenie lub wyeliminowanie stanu będącego przyczyną choroby,
  • zleca i monitoruje leczenie farmakologiczne,
  • wykonuje zabiegi i procedury medyczne,
  • kieruje pacjenta do wykonania zabiegów i procedur medycznych do innych placówek,
  • kieruje do oddziałów lecznictwa stacjonarnego, a także do zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych i opiekuńczo-leczniczych oraz do oddziałów paliatywno-hospicyjnych,
  • kieruje do pielęgniarskiej długoterminowej opieki domowej,
  • kieruje do leczenia uzdrowiskowego,
  • orzeka o czasowej niezdolności do pracy lub nauki,
  • integruje, koordynuje lub kontynuuje działania lecznicze podejmowane w odniesieniu do jego pacjenta przez innych świadczeniodawców w ramach swoich kompetencji zawodowych.

     Poza wymienionymi wyżej najczęściej podejmowanymi działaniami przez lekarzy POZ do ich obowiązków należą również działania o charakterze profilaktycznym, edukacja zdrowotna i udział w programach zdrowotnych organizowanych na różnych szczeblach administracji centralnej i samorządowej. Pacjenci pozostający pod opieką lekarza POZ mogą liczyć na zlecenie wykonania usprawniających zabiegów rehabilitacyjnych oraz zlecenie wydania pacjentowi przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych. Pacjenci uprawnieni odrębnymi przepisami i w określonych sytuacjach mogą otrzymać również od lekarza POZ zlecenie na bezpłatny lub częściowo odpłatny transport sanitarny.